|
تهاجم فرهنگي در اصطلاح به معناي غلبه يك فرهنگ بر فرهنگي ديگر و از بين بردن فرهنگ مغلوب و حاكم شدن فرهنگ غالب ميباشد. به عبارت ديگر در مباحث مربوط به تعامل فرهنگها ميتوان از دو بعد آنها را بررسي نمود. بعد اول اينكه در يك زمان ممكن است فرهنگها در برخورد با يكديگر متقابلاً عناصري را بين يكديگر مبادله مينمايند اما در بعد دوم اين امر ممكن است تنها در مورد يك فرهنگ صادق باشد به طوري كه يك فرهنگ عناصري را از ديگر فرهنگها جذب نمايد بدون اينكه تأثيري بر فرهنگهاي ديگر داشته باشد اما آنچه كه در اين نوع رابطه مهم است حالت اختياري و غيرهجومي داشتن آن است كه آن را از تهاجم فرهنگي كه در صدد از بين بردن عناصري از فرهنگ ديگر و جايگزيني عناصر فرهنگ خود به جاي آن ميباشد متمايز ميسازد. تهاجم فرهنگي معمولاً داراي ويژگيهايي همچون نامرئي و نامحسوس بودن، دراز مدت و ديرپا بودن، ريشهاي و عميقبودن، همه جانبه بودن، حساب شده و داراي برنامه و ابزارهاي گستردني بودن و فراگير بودن و كارساز و خطرزا بودن است و علاوه بر همة اينها همانند كار فرهنگي يك كار آرام و بيسروصداست. ناتوي فرهنگي نيز اصطلاحيست كه بيان كنندة وضعيت تعامل فرهنگي جوامع پس از فروپاشي بلوك كمونيستي به رهبري شوروي سابق ميباشد، دورهاي كه با از بين رفتن كمونيزم به عنوان رقيب سرسخت سرمايهداري آمريكا و هم پيمانان غربي سرمست از پيروزي خودشان فرهنگ ليبرال – دموكراسي غرب را به عنوان نهايت تمدن و آرمان بشري و ايدئولوژي بيرقيب در جهان اعلام داشتند و با تمام توان در صدد اشاعة ارزشهاي آن در سطح جهان برآمدند. به عبارت ديگر اگر بعد از جنگ جهاني دوم به دنبال پيدايش ابر قدرت شوروي آمريكا با گردآوري همپيمانان خود ناتو يا پيمان دفاعي دائم موسوم به سازمان آتلانتيك شمالي ناتو را تشكيل دادند پس از فروپاشي رقيب به همراه همپيمانان خود درصدد برآمد به فرهنگسازي جهاني مبتني بر فرهنگ ليبرال دموكراسي دست بزند. ناتوي فرهنگي نيز همان ويژگيهاي تهاجم فرهنگي را داراست كه عبارتند از: 1-گستره و دوربرد ناتوي فرهنگي فراتر از مرزهاي جغرافيايي – بلكه مرزهاي فكر و انديشه و فرهنگ ملتهاست در حاليكه دوربرد ناتوي نظامي مرزهاي جغرافيايي يك يا چند كشور است. 2-استراتژي و رهيافت ناتوي فرهنگي قبضه كردن باورها، ايدئولوژي و جهانبيني ملّتها و فرهنگهاست. 3-ويرانيهاي تلفات و خرابيها در ناتوي فرهنگي غيرمحسوس است. و لذا تخريب فكري و فرهنگي به آساني قابل بازسازي نميباشد. 4-ناتوي فرهنگي جنگ نرم، بدون خاكريز و بدون سروصداست. 5-كاركرد ناتوي فرهنگي بلندمدت، پرجاذبه و كم دردسر و كم هزينه است. امروزه نيز تهاجم فرهنگي غرب در قالب جهاني سازي كه مبتني بر حذف ارزشهاي بومي و محلي و منطقهاي و اشاعة ارزشهاي واحد جهاني مبتني بر ليبرال دموكراسي غرب ميباشد نمونة بارز تهاجم فرهنگي و ناتوي فرهنگي ميباشد. حميد جاوداني، درآمدي بر شناخت ابعاد تهاجم فرهنگي و نحوة مقابله با آن، نشرية حوزه و دانشگاه، سال نهم، شمارة 35، تابستان 82 .
+ نوشته شده در چهارشنبه هجدهم اردیبهشت 1387ساعت 9:16  توسط علیرضا لرستانی
|
|
|
سبز مانی و پایدار ایران سر فراز